Зоран Витанов: од социјалист до критичар на прогресивниот данок

Зоран Витанов, бивш виден член на „Социјалистичка“ партија на Македонија, денес е ревносен критичар на прогресивниот данок на доход. Не треба да не чуди оваа перверзна трансформација на Витанов, ако вечниот претседател на неговата поранешна партија со име „социјалистичка“ е познатиот олигархиски капиталист Љубисав Иванов Ѕинго.

Според капиталистичките апологети, каков што е бившиот „социјалист“ Витанов, нееднаквите доходи се неопходни за да ги мотивираат луѓето да работат напорно и ефикасно, односно да бидат успешни или со друг збор профитабилни.

Интересно е лицемерието на бранителите на нееднаквоста во доходите меѓу граѓаните кои мислат дека богатите реагираат на сосема различни стимулации за разлика од сиромашните. Ако богатите мора да се наговорат да работат, да бидат успешни односно профитабилни, тогаш тие бараат мотив од уште поголемото богатство, и оттука извонредната важност за Витанов од намалувањето на даноците на високите приходи. Наспроти тоа, кога се работи за сиромашните, Витанов индиректно ни порачува дека за нив не постои поголем работен мотив од изгледите во иднина за уште поголема сиромаштија и оттука извонредната важност за Витанов од строго ограничување на бенефициите на кои тие имаат право, бенефиции кои би биле финансирани од прогресивните даночни стапки на доход.

Според нашиот контра-аргумент од горе, сосема е морално оправдано што прогресивните даночни стапки се сочинети од поголем процент од доходите на високо приходните лица и понизок процент од доходите на пониско платените работници, бидејќи токму овие прогресивни даночни стапки ја поправаат штетата од лицемерниот морализам на богатите, така што сега државата ги мотивира посиромашните граѓани да работат понапорно со најразлични бенефиции, а се финансирани од овие прогресивни даночни стапки, баш како што богаташката класа сака да ја мотивира својата успешност во економијата со уште поголемо богатство, а го има благодарение на рамниот данок.

Со бенефициите од системот на социјална помош, луѓето со ниски приходи се соочуваат со многу високи реални маргинални даночни стапки. Ако вие се вработите и започнете да заработувате, ќе станете законски одговорни за национално осигурување и данок на приход, и исто така ги губите сите или дел од вашите социјални бенефиции. Ова во многу го отежнува потенцијалното зголемување на вашиот реален приход и делува како дестимулација да работите.

На крајот на краиштата, побогатите не можат да тврдат дека парите кои ги заработиле се само нивни, и затоа да бараат рамен данок како што Витанов во нивно име бара, бидејќи пазарот на којшто овие луѓе ги заработуваат парите дури не би постоел без поддршката дадена од Владата. Никој сам не заработува 100 проценти од парите кои ги добива, бидејќи тие поединци зависат од широк опсег на владини услуги коишто даваат поддршка за самиот пазар на којшто ги заработуваат парите. Без овие владини асистирања, како прво, не би имало пазар на стоки и услуги!

Луѓето како Витанов не би можеле да заработат ниту скршен денар на пазарот без следните асистирања за пазарот: печатење на самите денарски банкноти со коишто луѓето тргуваат стоки и услуги; јавни патишта; рурална електрификација; заштита од полицијата; заштита од армијата; обвинителство; кривично-поправни установи; противпожарни служби; едуцирана работна сила; имунизирана работна сила; заштита од заразни болести од страна на Центрите за контрола на епидемии; јавно финансирани заеми за бизнисите, хипотекарни заеми и субвенции; заштита од нелојална конкуренција; заштита на интелектуалната сопственост преку патенти и авторски права; стипендии за студентите; владино финансирана наука и истражување; МАНУ; економски податоци собирани и анализирани од Државниот завод за статистика; денари заштитени од инфлација од страна на НБРМ; јавни библиотеки; услуги на националните метеоролошки станици и многу други.

Не е јасно зошто Витанов спори против прогресивните даночни стапки ако во истиот говор истакна дека „Најголемиот патриот е оној кој си ги плаќа даноците, па колкави да се тие стапки, ние сите даноци си ги плаќаме. Во Администрација на менаџери нема ниту една фирма којашто имала проблем со плаќање данок. Напротив, ние чесно си ги плаќаме даноците. Но, и треба да се споделува, треба општеството заедно да го градиме.“

Даноците се дел од општествен договор којшто гласачите го направиле со владата, договор во којшто граѓаните се согласиле да ги разменуваат своите пари за услугите и добрата на нивната влада. Да се користат овие стоки и услуги на владата без да се платат даноци за нив, самото по себе е кражба и е строго казниво како прекршување на општествениот договор. Некои граѓани како Витанов може да приговараат дека тие не се согласиле на овој општествен договор, но дури и да е така, тогаш тие не мора да ги користат услугите и добрата на владата. Покрај тоа, општествениот договор е резултат на владеењето на мнозинството, а во нашиот случај сиромашните македонски граѓани, отколку на владеењето на малцинството богати македонски граѓани, и доколку би се гласало за нов општествен договор, во кој наместо прогресивни даночни стапки би продолжил да постои рамниот данок, тогаш тоа малцинство, во кое спаѓа и Витанов, сигурно ќе биде надгласано од мнозинството сиромашни македонски граѓани, бидејќи, нели, демократијата по дефиниција е, и во пракса мора да биде, владеење на обичните луѓе.

Тврдењето на Витанов дека прогресивното даночење „доведува до дестимулирање на прогресот и развојот на економијата, затоа што вие не сте мотивирани колку што се поуспешни толку повеќе да бидете казнувани за успехот со поголема стапка“ е емпириски недокажливо и според тоа невистинито. Не постои историски доказ дека даночните кратења го стимулираат растот на економијата. Во периодот на највисок раст во историјата на Соединетите Американски Држави (1933-1973) имало највисоки даночни стапки за богатите: 70 до 91 процент! За време на овој период, општата даночна стапка пораснала исто така, но го достигнала дното во 1969 година за да подоцна по 5 години економскиот раст стагнира. Во оваа најразвиена капиталистичка економија данокот на приход е прогресивен. Во 2016 година, за пример, лицата кои заработувале до 9275 долари плаќале 10% данок, додека лицата кои заработувале над 415 050 долари плаќале до 39.6% данок!

Витанов, меѓудругото, рече дека „најфер данок на оданочување е рамниот данок бидејќи самиот процент е релативна бројка и самиот процент е еднаков 10 процентен но од различни суми во апсолутен износ е различен. Ние сметаме дека е многу подобро да си остане рамниот данок бидејќи така сите имаат еднакви шанси и сите тргнуваат со еднакви предиспозиции.“

Ова негово тврдење исто така е неточно од повеќе причини. Витанов не сфаќа дека примарната експлоатација на работниците од страна на газдите со одземање на работничкиот вишок труд не е спречена со даночењето на добивката на газдите, бидејќи неоправдано дел од таа добивка сепак останува да биде конзумирана според каприците и ќефот на буржоазијата, а друг дел од таа добивка со данокот е ставен на располагање на бирократијата од која работниците треба да очекуваат некакви повратни услуги.

Откако вистинските економски односи се одамна разјаснети, односно дека новата вредност е создадена од работниците на сметка на нивната цена на труд, а којашто е присвоена од газдите како профит кога производот е продаден, тогаш се поставува вистинското прашање, ако даночењето е враќање на одреден дел од овој вишок труд назад кон општеството и според тоа кон трудот, зошто наместо индиректно преку распределба на овој даночен вишок труд доверена да ја изврши бирократската класа, директно не го вратиме овој вишок преку поопштествување на средствата за производство и нивно самоуправно доверување кај работниците?

Единствена изјава на Витанов што е за пофалба е што тој сака да ги исклучи најсиромашните во државата од плаќање персонален данок, кога вели: „…бидејќи знаеме дека во Македонија сериозна стапка на население осиромаши во овие 25 години и тоа е факт и дури ние предлагаме за сите оние кои примаат под 15 000 денари нето плата воопшто нив да не ги оданочува“.

Најдобра даночна реформа којашто една вистинска левичарска влада би ја спроведила во име на социјалната држава дефинирана во Устав е укинување на даноците за работничките плати, што претставува нивна секундарна експлоатација. Во тој случај, како би требало да изгледа еден правичен данок на доход? Ако распределбата на личните приходи е во основа егалитарна, под претпоставка дека примарната експлоатација е укината, случајот за прогресивен данок отпаѓа! Најправичниот систем испаѓа дека е рамен данок, или одреден број на трудови ваучери месечно или годишно по заработувач.

Терцијалната експлоатација на работниците е овоплотена преку данокот на додадена вредност којшто го прибира државата. Германскиот термин за овој данок е Mehrwertsteur кој се преведува случајно како „данок на вишок на вредност“, истакнувајќи ја многу добро економската цел на овој данок од гледна точка на марксизмот. Според Маркс, вишокот на вредност е новата вредност создадена од работниците на сметка на нивната цена на труд, којашто е присвоена од газдите како профит кога производот е продаден. Затоа една вистинска левичарска влада искрено би побарала укинување на ДДВ.

Вистинските левичари не се крстат на прогресивен данок на добивка, богатство, наследство и недвижности. Бидејќи газдите можат да ги продаваат стоките за поголема вредност отколку што исплатуваат во плати за работниците, газдите ќе останат побогати и помоќни во однос на работниците и бидејќи газдите имаат повеќе пари од работниците поради овој факт, тие можат да ги употребат овие пари за да вработат работници да работат за плати и овој процес на наемно ропство произлезено од приватната сопственост над земја и машини е суштинската причина за разлика помеѓу богатите и сиромашните. Само во 2-то тромесечје на 2017 година се регистрирани 49 570 неплатени семејни работници во економски дејности како трговија на големо и трговија на мало, земјоделство и шумарство.

Како овие наши софистицирани левичари како Драган Тевдовски и Бранимир Јовановиќ мислат дека би успеале да пенетрираат во овој процес на наемно ропство скриен зад превезот на буржоаските семејни вредности?!

Како би требало да изгледа еден социјалистички данок на доход? Ако распределбата на личните приходи е во основа егалитарна, под претпоставка дека примарната експлоатација е укината, случајот за прогресивен данок отпаѓа! Најправичниот систем испаѓа дека е рамен данок, или одреден број на трудови ваучери месечно или годишно по заработувач. Тука веднаш се разоткрива лицемерието на квазилевичарите како Бранимир Јовановиќ и Драган Тевдовски кои го бранат прогресивниот данок на доход против рамниот данок во услови на приватизирана економија. Се остава богаташката класа да си постои на грбот на наемното ропство против работниците. Исто како што рамниот данок во услови на нееукинато наемно ропство е политичко лицемерие.Просто гледаме дека како што рамниот данок е неправичен во услови на приватно производство така и прогресивниот данок е неправичен во услови на приватното производство, ама замислете колку лукави глави се овие два „левичари“ што веруваат и сакаат и другите околу нив да ги уверат дека постои суштинска разлика помеѓу рамниот данок и прогресивниот данок во услови на примарна експлоатација?! Нивната апологија на прогресивен данок на доход во услови на примарна експлоатација е само лицемерно буржоаско морализирање! Вистински левичарски данок на доход е само рамниот данок во услови на економски обезвластена капиталистичка класа. Тоа е и единствено праведен рамен данок за разлика од неправедниот рамен данок чие постоење е сугерирано од Витанов да продолжи во услови на примарна, секундарна и терцијална експлоатација на работниците, покрај сите други фактори на нееднаквост во доходите меѓу граѓаните како наследството на богатство, невработеноста, исцрпеноста и староста на работниците, платежната дискриминација спрема вработените жени кои извршуваат исти работни задачи со мажите, итн.

Advertisements